In detail

Geluid waarderen bij tenders

Oplossingen voor een comfortabel woonklimaat volwaardig waarderen bij de ontwikkeling van een woningbouwplan. Het kan! Wij hebben een tool ontwikkeld voor de objectieve waardering van (EMVI) tenders op een gezond woon- en leefklimaat. Zo krijgen wij geluid al in de ontwerpfase aan de tekentafel.

Quality score for Sound Housing

Om ook op geluidsbelaste locaties tot een comfortabel woonklimaat te komen kan de architect zich beroepen op een arsenaal aan akoestische (nood)maatregelen, denk aan een vliesgevel, extra geluidswering of de afsluitbare loggia. Maar geluidbeheersing begint niet bij de gevel. Er valt veel te winnen in het basisontwerp van de wijk. Door goed gebruik te maken van gebouwvorm, gebiedsindeling en layout van de woningplattegrond ontstaan oplossingen voor een comfortabel woon- en leefklimaat.

Precies om die reden ontwikkelde M+P een gebruiksvriendelijk gereedschap dat direct inzicht geeft in de optimale verkavelingsvariant: de QuSoH (Quality score for sound housing). De tool is met name interessant voor gemeenten die geluid bij tenders als een volwassen kwaliteitsaspect willen meenemen, en voor ontwikkelaars die de kwaliteit van hun bouwplan willen objectiveren. De eerste geluidsbewust gegunde aanbesteding staat al volop in de steigers. Ontwerpen met geluid, 'soundscaping',  krijgt daarmee een praktische invulling.

Gezondheid als maatstaf

Dat de indeling van een plangebied invloed heeft op de geluidsbelasting is op zich niets nieuws. Intuïtief begrijpt iedereen dat bebouwing langs een weg afschermend werkt op de bebouwing daarachter. Een stuk minder makkelijk is het om omvangrijke ontwikkelplannen onderling te vergelijken. Helemaal als niet de geluidsbelasting, maar een gezond woon- en leefklimaat de maatstaf is. Door verkavelingsvarianten te waarderen op basis van objectieve criteria ontstaat een kwantitatieve beschrijving van de akoestische kwaliteit. Dit is het basisprincipe van de QuSoH.

Beter uit de bus

Het gereedschap werkt kortweg als volgt. Woningen worden gecategoriseerd in klassen van 5 dB, gerekend op de meest geluidsbelaste gevel. Hoge geluidsbelastingen geven een slechtere score dan de lage geluidsbelastingen. Vervolgens worden de woningen getoetst op twee aanvullende criteria: beschikking over een geluidsluwe buitenruimte en beschikking over één of meer geluidsluwe slaapkamers. Dit laatste geeft invulling aan het thema slaapverstoring; een belangrijke bron van (gezondheids)klachten bij geluidgehinderden.

Een interessante vraag is nu: Hoeveel “beter” is een woning met een geluidsbelasting van pak hem beet 50 dB, dan een woning met 10 dB meer op de gevel? Voor een dergelijke vergelijking grijpt de QuSoH terug naar de bekende hinderrelaties zoals opgesteld door Miedema. Het effect van een stille buitenruimte en het effect van twee geluidsluwe slaapkamers levert een betere woonkwaliteit op, wat wordt gewaardeerd met het opschuiven tussen klassen. Door de scores van alle woningen samen uit te drukken in een score, kunnen plannen onderling worden vergeleken of worden vergeleken met al eerder uitgevoerde plannen.

In de steigers

De eerste tender waarin de QuSoH is gebruikt, staat op dit moment in de steigers. Het betreft de tender Tegenpleinen in de zuidrand van Hoofddorp. Het woningbouwplan Zuiderhoeven wordt daar op dit moment gerealiseerd. Dit plan van rond de 100 woningen is gelegen tussen vier drukke gemeentelijke wegen. Gemeente Haarlemmermeer nam de QuSoH op in hun programma van eisen en betrok geluid hiermee voor het eerst integraal bij de aanbestedingsprocedure. Het resultaat: een nieuwbouwplan op een geluidsbelaste locatie, waar bijna alle woningen zijn voorzien van een stille buitenruimte en twee of meer geluidsluwe slaapkamers. Oftewel, gegarandeerd zijn van een goed woon- en leefklimaat. Een prachtige prestatie!

Illustratie afkomstig van de website van ontwikkelaar AM.