Omgevingswet voor bedrijven (deel 1)

Begin 2021 moet het dan echt gaan gebeuren: de invoering van de Omgevingswet. Dit maakte oud-minister Melanie Schultz van Haegen afgelopen oktober bekend. Het is de bedoeling om met de nieuwe wet de verschillende plannen voor ruimtelijke ordening, milieu en natuur beter op elkaar af te stemmen en duurzame projecten te stimuleren. Maar wat betekent dit alles voor het bedrijfsleven en de industrie? Vanuit akoestisch oogpunt blikken wij vast vooruit op de nieuwe wetgeving. Dit altijd met de kanttekening dat de omgevingswet nog volop in ontwikkeling is, en veranderingen hier en daar aan de orde kunnen zijn. Deel 1 van dit tweeluik concentreert zich op de bedrijven die nu nog onder het Activiteitenbesluit vallen en die niet op een gezoneerd bedrijventerrein zijn gelegen. Wat zijn de gevolgen voor deze bedrijven voor wat betreft het aspect geluid?

De vier Besluiten

Het nieuwe omgevingsstelsel bestaat naast de omgevingswet uit een serie aanvullingswetten, -regels en -besluiten. Het huidige Activiteitenbesluit, dat de standaardregels bevat voor type A en type B bedrijven, wordt straks opgenomen in het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) en het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal). Bedrijven met een vergunning onder de Wabo zullen een vergunning conform het Bkl krijgen. Verder vormt het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) een vervanging van onder andere het Bouwbesluit. Ten slotte is in het Omgevingsbesluit opgenomen welke procedures doorlopen moeten worden, wie het bevoegd gezag is en welke regels gelden voor een milieueffectrapportage.

Waar het Activiteitenbesluit regels bevat waar bedrijven zich aan moeten houden, bevatten de nieuwe besluiten regels voor het bevoegd gezag. Zo zijn in het Bkl zogenaamde ‘instructieregels’ opgenomen voor bevoegde instanties voor het opstellen van hun omgevingsplannen. Een voorbeeld van zulke regels zijn standaard geluidsvoorschriften voor bedrijven. Het omgevingsplan bevat regels voor de fysieke leefomgeving en activiteiten die daar invloed op hebben. Per gemeente wordt één omgevingsplan opgesteld ter vervanging van alle bestemmingsplannen. In het Bal worden specifieke regels genoemd voor bepaalde activiteiten, waarmee geluidsoverlast voorkomen wordt (bijvoorbeeld lawaaiige activiteiten verplicht inpandig, grote lawaaimakers verplicht op gezoneerde industrieterreinen, wanneer is een omgevingsvergunning nodig, etc.).

Geluidsvoorschriften

Tot zoverre dus de nieuwe insteek van het Bkl en het Bal. Interessanter nog is hoe de nieuwe standaard geluidsvoorschriften zich verhouden tot de huidige grenswaarden uit het Activiteitenbesluit. Hoewel de normering in grote lijnen onveranderd blijft, zijn hier en daar ook opvallende aanpassingen gemaakt. Zo zijn er geen grenswaarden meer opgenomen voor piekniveaus in de dagperiode. In de avond- en nachtperiode zijn deze grenswaarden er wel, maar geldt voor het aandrijfgeluid van transportvoertuigen een 5 dB ruimere normering dan voor overige bronnen. Met de standaardgeluidsvoorschriften wordt een basisbeschermingsniveau geboden, dat op voorhand acceptabel is geacht.

Voorgestelde standaardgeluidsnormen bij gevoelige bestemmingen (in dB(A)):


Afwijkingsmogelijkheden

Naast verandering in de geluidsnormen is er nog een andere opvallende aanpassing ten opzichte van de huidige regelgeving: gemeenten krijgen de mogelijkheid om in specifieke gevallen zonder uitgebreide motivering van bovengenoemde standaardwaarden af te wijken. Enkele voorbeelden:

  • 5 dB meer geluidsruimte voor LAr,LT en LAmax (aandrijfgeluid en overige piekgeluiden) voor activiteiten op bedrijventerreinen;
  • 5 dB minder geluidsruimte in een agrarisch gebied voor LAr,LT;
  • Voor ligplaatsen voor woonboten is onder omstandigheden een verhoging met 5 dB mogelijk.

Andere afwijkingen dienen wel gemotiveerd te worden maar zijn in het nieuwe stelsel in principe mogelijk. Zo kan een omgevingsplan, gelet op de aard en locatie:

  • normen bevatten voor LAmax in de periode van 07.00-19.00 uur;
  • geheel of gedeeltelijk helemaal géén grenswaarden bevatten.

In andere dan bovengenoemde situaties kan de gemeente kiezen om hogere of lagere waarden dan de standaardwaarden te kiezen, of om daarvan af te zien. Indien hogere waarden worden vastgesteld, dient door de gemeente te worden onderbouwd dat de situatie aanvaardbaar is. De grenswaarden binnen geluidgevoelige gebouwen mogen in de regel echter niet worden overschreden. Dit kan alleen in de volgende uitzonderlijke situaties: als onevenredig ingrijpende maatregelen nodig zijn aan de gevel, de eigenaar medewerking weigert bij gevelonderzoek of aan het treffen van gevelmaatregelen.

In het geval dat de activiteiten meer geluid maken dan de geluidsregels in het omgevingsplan, kan eventueel een vergunning worden verstrekt voor het afwijken van de waarden in het omgevingsplan. De gemeente zal dan moeten beoordelen of het geluidsniveau aanvaardbaar is. Het is niet te verwachten dat in dat geval ook van de grenswaarden voor het geluid in geluidgevoelige gebouwen kan worden afgeweken, omdat dit in de huidige vergunningverlening ook niet mogelijk is.

Stemgeluid

In het omgevingsplan kan de gemeente regels opnemen om hinder van onversterkt menselijk stemgeluid te beperken. Het is echter niet toegestaan om getalsmatige geluidsnormen hiervoor op te stellen in het plan, omdat dit in de praktijk moeilijk toe te passen en handhaafbaar is. De gemeente is zelfs verplicht om in het omgevingsplan expliciet aan te geven dat stemgeluid buiten toetsing valt.

Tot zover deel 1. In deel 2 gaan we in op de gevolgen van de Omgevingswet voor bedrijven op gezoneerde industrieterreinen.

Januari 2018

 
Actueel type:
Blog
Blog

stadsvernieuwing Amsterdam Noord

 
Vanaf 2007 werken we aan de stadsvernieuwing in Amsterdam Noord, in de Banne. Na de realisatie van...
 
Actueel type:
Blog
Blog

Omgevingswet voor bedrijven (deel 2)

 
Een integrale aanpak, meer beslissingsruimte bij het bevoegd gezag en vooral een eenvoudiger...
 
Actueel type:
Nieuws
Nieuws

Geluid beperkt omvang windpark Oss

 
Eind december 2017 heeft de gemeenteraad van Oss groen licht gegeven voor de realisatie van een...